O Ruído e Nós/De Grote Ruis en Ons - Rewire 2026
por AA [PT/NL]
From 9th April to 12th April 2026, QV was invited to the magnificent 15th edition of the Rewire Festival in Den Haag, Netherlands, catching Tortoise, Jim O'Rourke & Eiko Ishibashi, Sumac & Moor Mother, Xiu Xiu and Einstürzende Neubauten at Amare; Drew McDowall at the Grote Kerk; Apparitions, Aaron Dilloway and 33 at Het Spui; The Bug & Dis Fig at Paard; Meetsysteem at Koorenhuis; a talk by Kode9 at The Grey Space in the Middle; and Brandon LaBelle's installation The Other Family at Page Not Found.Os hipsters evoluíram, optimizaram-se, algoritmizaram-se. O seu gosto colectivo refinou-se, e os vestígios da sua antiga e familiar cultura indie-rock tornaram-se apenas um entre muitos tópicos obsessivos de conversa. Ou talvez tenham simplesmente envelhecido? Provavelmente já não lhes interessa tanto o que os putos fixes de agora andam a ouvir - as suas tendências de nicho já cristalizaram há muito tempo e têm cult classics suficientes para encher uma vida inteira.Todas as novas interpretações das tradições underground surgem na internet, por isso, como variantes “desconstruídas” de estilos de tempos passados. O festival Rewire é o lugar ideal para explorar esta curiosidade musical aventureira, destinada a esta ramificação refinada, mas ambígua, dos ouvintes de música. Era a minha primeira vez e fui sem quaisquer expectativas. Não por cinismo, mas porque aprendi da forma mais dolorosa a não me entusiasmar demasiado com os festivais, pois isso só prepara o terreno para grandes desilusões.
Vesti uma roupa estilosa, mas não demasiado chamativa, e parti em direção a Haia, Zuid-Holland. Foi lá que encontrei o Anton Bogdanov, um amigo próximo meu da Rússia que conheci na vida noturna de Lisboa, e com quem tive o prazer de passar o resto do festival. Ele tinha voado especialmente para a ocasião desde Portugal, onde vive há 5 anos. Estava extremamente entusiasmado com estes dias especiais num país onde nunca tinha estado antes. Pode-se dizer que o evento de quatro dias ocupava um lugar muito alto na sua lista. O seu nome vai aparecer várias vezes neste texto, pois não foi apenas o meu companheiro, mas também uma fonte de inspiração para este pequeno texto. Poderia pensar-se que a sua vinda de tão longe era uma honra para os organizadores e artistas do Rewire, mas este tipo de intercâmbio cosmopolita é na verdade bastante típico neste ambiente, e provavelmente não os teria impressionado muito, mesmo que soubessem dele.
O festival estava cheio de avant-gardistas internacionais e de freaks de ambient-noise com tote bags - maioritariamente europeus e americanos, com aqui e ali um asiático de leste. (Afinal, esta combinação de origens forma o maior grupo de consumidores deste tipo de eventos marginais). Até cheguei a falar com um tuga ou dois. É, no entanto, uma margem mais limpa e arrumada: uma versão mais cuidada e mais culta do rocker de contracultura emancipado. Mas isso era de esperar, dada a natureza poética da estética musical. Ainda assim, é fascinante — e até um pouco emocionante — ver que tipo de pessoas aparecem num festival de música experimental. “Serão todos eremitas? Ou mais uns excêntricos burgueses?” Uma questão dicotómica que criei para mim próprio, para manter as coisas simples. Acho que me colocaria algures no meio dessa linha.
Logo à chegada à estação Den Haag Centraal, tive logo uma boa impressão do público do festival— pensei que os tinha identificado imediatamente. Ou seriam apenas pessoas fixes da cidade? Na verdade, era difícil distingui-los, pois não vou muitas vezes à Randstad.
A diferença tornou-se mais clara à medida que me aproximava do local principal, o Amare. Eram um pouco mais arrumados do que os outros hipsters urbanos, e pareciam, de um modo geral, ter uma atitude bastante humilde e inteligente. Achei a dose de hipness realmente notável, especialmente nas pessoas que pareciam ter vindo apenas pelos atos de ambient. Notava-se que anos de exposição aos algoritmos experimentais do Silicon Valley tinham feito o seu trabalho nos nossos companheiros de festival. Não me recordo se, nos tempos pré-COVID, as pessoas nos festivais como o Le Guess Who ou o Primavera Sound tinham este ar tão dripped-out.
Tal como eu, o Bogdanov reparou logo no alto nível de swag. Disse: “Sinto-me mesmo um gajo normal e ordinário aqui” — com as suas calças de ganga azuis banais e o casaco de trekking da Patagonia. A moda sensual foi ainda acompanhada por perfumes fortes de companhia aérea dos anos 2000 — a instagramização das artes estava completa, e em abril de 2026 tínhamos, sem dúvida, atingido um pico aqui. (Para quem estiver a ler isto em 2046.)
Amare em Den Haag (foto de Laura van der Spek)
Começámos a tarde de sexta-feira com uma ganzinha holandesa e uma Duvel belga — servidos num dos muitos bares do festival. Este foi o aquecimento proposto pelo Bogdanov: ele tinha passado a noite anterior em Amesterdão e estava entusiasmado por partilhar comigo as suas compras da variedade vegetal. Eu já não fumava erva há algum tempo, por isso o charro levou-me imediatamente a um estado enriquecido de inspiração.
A primeira atuação da nossa lista era Tortoise, decisão que tomámos por unanimidade. Mas antes de o concerto começar, tivemos o prazer de preencher o início da tarde com uma das muitas “talks” que faziam também parte do programa inicial. (Na verdade, ainda não havia música a esta hora.)
Caminhámos pela Chinatown de Haia (uma espécie de Martim Moniz, mas com prosperidade) em direção a um palco chamado The Grey Space in the Middle, um nome bastante fixíssimo para um espaço, disse eu. Ao que o Anton respondeu: “Na Rússia todos os sítios são grey.”
A conversa foi conduzida pelo pioneiro escocês do dubstep (a versão fixe, não confundir com aquela xungaria do Skrillex — uma diferença subtil mas importante entre os dubheads) Steve Goodman, mais conhecido pelo seu nome artístico Kode9 e pela sua label notória. O homem falou, entre outras coisas, sobre o terceiro olho, ou seja, a voz interior, e as suas várias manifestações orientais. (A variante taoísta foi dada como um exemplo). Num determinado momento disse “I don’t want to get too convoluted”, mas isso não o impediu de continuar a complicar as coisas na mesma. Ao fim de cinco minutos, olhámos um para o outro e decidimos sair da sala. “Eu não sou suficientemente inteligente para esta merda”, disse o Anton. Comigo também não estava a resultar. Percebo que as “tradições interiores”, como ele lhes chamava, possam dar uma perspetiva refrescante ao nosso quotidiano ocidental, profano e secular, mas simplesmente não era nem o lugar nem o momento certo para aquele tipo de conversa existencial. (Embora, claro, pudéssemos ter antecipado que isto iria acontecer.) No entanto, tenho de admitir que a ligação que o Kode9 fez entre gatos e a meditação da solidão teve o seu quê de humorístico. Ele afirmava que o ronronar dos felinos pode induzir um estado de profunda paz interior, graças às frequências que o nosso hipotético animal de estimação produziria (–1 ponto para quem curte de cães).
Reparámos tanto eu como o Bogdanov que a entrevistadora não era “native speaker” e que o seu domínio menos fluente da língua franca limitava bastante a sua intervenção. É certo que o Steve era anglo, mas não era nada de anormal ouvir grupos de festivaleiros a conversar em todo o tipo de sotaques esquisitos ingleses. Por um lado, é claro que é prático, mas por vezes cria situações absurdas quando se ouve estes europeus bilíngues, ou até trilíngues, a falar sobre os temas mais introspectivos e intelectuais da vida. Dizíamos um ao outro, num tom meio irónico: “Tudo bem, os americanos podem ficar com a língua franca, já que todos a falamos na mesma, mas temos de ter cuidado com o que lhes damos a mais! Eles não podem ter tudo!”
Em seguida, levantámo-nos e fomos em direção à primeira de muitas atuações americanas que iríamos ver no festival: Tortoise. Escrevo este pequeno trecho sentado numa escada nos corredores da sala principal do Amare, enquanto ao fundo as lendárias figuras do post-rock progressivo tocam um tema que soa como se tivessem posto uma banda sonora de Ennio Morricone a tocar com, por cima, aqueles upstrokes afiados de guitarra reggae (também conhecidos como skanks ou ska strokes, para quem sabe). Tinha decidido antecipadamente escrever o máximo possível com caneta e papel, para passar menos tempo a mexer no computador que trago no bolso. Seria mais orgânico andar com um pequeno caderno de notas, assim os sumos criativos podiam vir à tona de forma mais primitiva, disse para mim mesmo.
Era a segunda vez que tinha o prazer de ver os Tortoise ao vivo. A primeira tinha sido no Porto, mas o meu eu de 17 anos não tinha ficado particularmente impressionado com as sensibilidades jazzísticas — um elemento que, desde o álbum “TNT”, se tornou indispensável no som deles. O meu eu adolescente, naquela noite de verão de 2016, na verdade só ansiava pelos artistas que tocavam a seguir no mesmo palco: Drive Like Jehu. Uma banda que, para mim, tinha tornado aquela noite (hoje nostálgica) verdadeiramente completa. Dez anos depois, e os Tortoise voltavam a ser uma banda bastante cansativa de ver ao vivo. Uma coisa é certa no que diz respeito a estes rapazes sensíveis e introspectivos que, 30 anos depois do seu auge, ainda tocam numa banda de culto: ou ficam grisalhos, ou ficam carecas. Dito isto, o segundo álbum deles, Millions Now Living Will Never Die (1996), terá sempre um lugar especial no meu coração. As influências de jazz ainda não eram tão marcantes naquela altura, e durante a minha adolescência nunca tinha ouvido algo tão tranquilizador dentro dos limites no que diz rock. “There’s too much war in this world! I know it sounds corny but it should be said! Let’s get corny!” ouviu-se a partir do palco. Um deles quebrou o silêncio da banda antes de começarem a última peça. Sobretudo a última frase desta declaração ficou-me na cabeça e, durante os restantes dias do festival, foi muitas vezes parodiada por mim e pelo Bogdanov.
“Fez-me lembrar uma jam de sala de estar, e nós, o público, estávamos simplesmente ali por acaso, a assistir.”
A noite continuou com o segundo nome relevante em relação a Chicago, mas não menos digno de nota: Jim O’Rourke, um homem multidisciplinar que entretanto já explorou praticamente todos os cantos do submundo musical floral. Nessa noite, fez-se acompanhar pela sua colaboradora mais recente, Eiko Ishibashi, uma querida da electroacústica japonesa que, tal como Jim, tem uma discografia bastante prolífica. Tinha percebido que o O’Rourke, natural de Illinois, vive atualmente no Japão, por isso deve haver uma relação com isso. Esta dupla homem-branco/mulher-asiática revelou-se, sem sabermos na altura, a primeira de muitas parcerias artísticas (e talvez algo mais?) semelhantes que iríamos ver nesse fim de semana.
Ao longo dos anos, foi sobretudo o trabalho de guitarra do Jim que me marcou; o seu disco Bad Timing, de 1997, continua a ser, para mim, o ponto mais alto da carreira deste ser produtivo excêntrico. O set que o duo apresentou consistiu em Jim, completamente ensimesmado, a produzir bleeps e bloops com um sintetizador e alguns pedais comuns. Fazia-o numa postura confortável, vestido com uma camisola de inverno aconchegante, um bucket hat e uma barba grisalha cheia. A japonesa produzia, com a sua flauta, pequenos sons dissonantes que depois transformava em loops eletrónicos mordazes. Fez-me lembrar uma jam de sala de estar, e nós, o público, estávamos simplesmente ali por acaso, a assistir. Pareciam bastante próximos — pergunto-me se o Jim já fala japonês. Ou será daqueles “expats” teimosos que só querem falar inglês com outros gaijin? Haverá alguma coisa entre os dois, afinal? Imagino que não tenha sido o único a fazer essa pergunta.
Ah, e também achei que havia tralha a mais em cima da mesa — o que é que vais fazer com aquilo tudo, pá? O ruído tava até tava meio podre, mas não de uma forma interessante. Custou-me manter a atenção e só me apetecia ir beber mais jola nativa. Cheguei à conclusão de que O’Rourke tinha alcançado um estatuto lendário único, mas mais do que merecido, o que lhe dava a liberdade de fazer exatamente o que quisesse. Ou seja, ganda respect, boss.
Saímos da sala e seguimos em direção à grande igreja no centro de Den Haag. Para chegar a este local sagrado, tivemos de atravessar hordas de gente em saída de sexta-feira à noite — urbanos a encherem-se de bebidas alcoólicas e de cigarros entretanto demasiado caros (13 paus para um maço nesta porra), a falar das suas vidas agitadas e dos pontos altos da semana. Às vezes é fácil ficar completamente alienado do típico ser urbano, sobretudo quando te rodeias apenas de tipos artísticos meio avariados que só ouvem os blips mais obscuros em vez dos DJs de yacht como Martin Garrix. Claro que há muito a dizer sobre todas as formas de arte que existem entre esses dois extremos, mas o contraste era bem palpável quando eu e o Anton passámos das esplanadas de clubes de Den Haag pelas portas de madeira da igreja, onde Drew McDowall (ex-Coil & Psychic TV) substituiu o ruído público de deep-house da rua por algo que parecia ondas de encantamentos sonoros intermináveis. Este era o nosso evangelho. É mesmo aqui que pertencemos.
Uma das melhores tradições contemporâneas dentro do mundo drone/ambient continua a ser esta recente aceitação no circuito de concertos em igrejas, e é ótimo que o Rewire Festival também possa tirar partido disso. Os visuais de Pedro Maia, aliás, eram de uma natureza puramente transcendente e encaixavam na perfeição na massagem sónica de McDowall. Isto é arte feita para — e por — seres obsessivos e românticos.
Drew Mcdowall, Grote Kerk (foto de: Charlotte van de Gaag)
O último gig da noite, pelo qual toda a gente estava em pulgas, foi o Oneohtrix Point Never — Daniel Lopatin, o verdadeiro mestre dos bleeps e bloeps. Acho que já não precisa de apresentação: depois de uma série de álbuns muito acarinhados como R Plus Seven, Replica, e — quem é que ainda se lembra do seu alias pioneiro do vaporwave, Chuck Person? Também conheceu bastante sucesso com as bandas sonoras para os, igualmente “na moda”, filmes dos irmãos Safdie brothers. Gosto mesmo de OPN, a sério, mas, para minha grande pena, não consegui estar presente.
Nessa noite fiquei em casa de amigos em Rotterdam, uma das outras cidades desprovidas de alma da Randstad, e pelos vistos não havia nenhuma ligação de transportes públicos que me permitisse ver o OPN e chegar à cama na mesma noite. (os riscos de ser escravo de transportes públicos). Despedi-me com amargura do Bogdanov depois de ele me dizer que o Lopatin também é russo. O Anton tinha-me prometido que, no dia seguinte, diria que o concerto tinha sido uma valente porcaria — mesmo mau. Assim, talvez conseguisse lidar melhor com a minha dor do FOMO. Hordas de hipsters enchiam o Amare enquanto eu tirava a minha mala do cacifo e, de olhos no chão, caminhava para a saída com ar derrotado…
“Lembro-me de a minha mãe me ter dito, antes de eu ir para o festival, para não ser demasiado duro na crítica deste texto…”
Depois de uma boa purga, voltei a encontrar o Bogdanov no dia seguinte, por volta de uma hora decente — cerca das 15h. Desta vez saltámos completamente as talks e decidimos ir ver uma das instalações artísticas. O Anton é um russo relativamente calado e introvertido, mas quando se trata de sair à noite, aos 30 e tal anos ainda aguenta até de madrugada — e no Rewire Festival não fez exceção. Disse-me que a vertente dos clubes tinha sido bem conseguida, incluindo o DJ set de Kode9, o “homem-gato com o terceiro olho”. Mas, mais importante ainda, acrescentou: “Servem cerveja em todos os palcos, pá. Até na igreja havia cerveja, foda-se.”
Bogdanov a curtir à grande numa igreja haguiana
Chegámos a um sítio chamado “Page Not Found” — fora do contexto do festival, parecia uma daquelas livrarias urbanas pseudo-ativistas, do tipo que poderia existir em qualquer cidade europeia, todas mais ou menos iguais, onde se compram zines poéticos de mesa de café (limitados a 150 exemplares) pelo mesmo preço do café que lá bebes. Perguntei à barista fofa onde podia encontrar “The Other Family”, de Brandon LaBelle — ainda não tinha conseguido identificar a obra que me tinha levado ali. Ela indicou-me o exterior da livraria, para o passeio. Respondi com um: “ohhhhh, claro!” — mas não estava minimamente preparado para a monstruosidade que estava prestes a ver. Tinha enviado uma fotografia da obra ao meu amigo Gui, e ele jurava que um sem-abrigo esquizofrénico tinha ali deixado o seu magnum opus. Lembro-me de a minha mãe me ter dito, antes de eu partir para o festival, para não ser demasiado duro na crítica deste texto, e para não ser excessivamente cínico durante a visita (estou mesmo a tentar, mãe!). Por isso, quero pelo menos agradecer ao artista pelo esforço que colocou nesta obra. Seja como for, esteve simplesmente entregue à sua arte — e isso é, por natureza, um gesto nobre. O artista pode agradecer à minha mãe pelas contagiosas vibes de #staypositive que ela consegue sempre transmitir, mesmo quando não está presente — nisso, sinceramente, ela é mesmo boa.
“The Other Family” de Brandon LaBelle
Decidimos dar uma oportunidade a um novo nome, que não conhecíamos. A nossa primeira “aposta” do festival: uma banda chamada Apparitions. De antemão sabíamos apenas que teria algo de drone e algo de metal. E com isso já nos tinham conquistado — somos ambos grandes apreciadores de Sunn O))), mas quem é que não é, né? “Já viste o documentário novo dos Earth? O Carlson é mesmo um bacano. Um gajo mesmo puro.” perguntou o Anton. Os Earth, provavelmente dos primeiros a apostar a sério neste tipo de som, juntamente com os Melvins no seu disco de drone maníaco Lysol. Esperávamos, com esta aposta, descobrir novo talento dentro da tradição do heavy metal extremamente lento.
O trio americano começou a tocar, e ficou logo claro que estávamos perante uma espécie de abraço às artes negras. Desenrolava-se uma meditação corajosa entre artista e público. Mas faltava ali qualquer coisa. Para mim, podiam ter esmagado mais o público com a sua arte da escuridão. Gostava que o som tivesse tido mais peso do que aquele que ainda sentia, cinco minutos antes, a caminhar entre os enormes edifícios de betão cinzento de Den Haag.
Depois do concerto, ficámos um pouco à conversa em português com Igor Imbu, responsável pela componente eletrónica no palco — um brasileiro inteligente que hoje em dia (também) vive em Chicago. (aparentemente uma espécie de Meca para músicos experimentais). Achámos que as partes dele tinham sido as melhores do set, mas não tive coragem de admitir que a bateria do colega — muitas vezes um pouco rígida demais — ficava aquém. Era contido em demasia; o baterista não estava propriamente a “sentir a cena”.
Apparitions, Het Spui (foto de: Sabine van Nistelrooij)
Já estávamos outra vez a beber Duvels diabólicas numa das muitas zonas de restauração do festival, e foi aí que conhecemos o Olivier — um outro visitante que estava a dormir numa tenda durante a sua cruzada de três dias. “Ya, pá… numa tenda mesmo… vê lá esta foto, haha. Assim num parque qualquer… atirei a mochila para um buraco, enterrada bem fundo. Ya, não tinha dinheiro para hotel, pá… sabes quanto isso custa?” Era um flamengo que tentou entrar nada menos do que três vezes na academia de artes em Ghent. Tens mesmo de gostar de arte para isso, pensei. Felicitámo-lo pelo feito, mas ele já estava no terceiro ano. “Foram ver o weed420, bro? Aquilo foi do caralho meu…” disse o Olivier. “Não, pá, infelizmente. Mas tomas aqui uma weed fodida.” respondi. “Nãooo pá, não vou fumar e beber sozinho, isso é esquisito.”
Ficámos meio confusos e começámos a discutir o assunto. Porque é que não se pode desfrutar sozinho de um copo ou de um charro? E como é que isso é mais estranho do que, por exemplo, dormir numa tenda no meio de um parque metropolitano, como um mendigo? Acabámos por convencê-lo e ainda lhe pagámos uma cerveja. Bebemo-la de forma harmoniosa com duas outras desconhecidas — um par de dinamarquesas estilosas, igualmente mergulhadas até ao pescoço nas artes. Sentaram-se connosco. Ficaram ali a chillar. Tivemos uma longa conversa sobre um dos traumas religiosos evangélicos da infância de uma delas. Depois contei que a minha irmã tinha decidido recentemente converter-se a uma igreja protestante semelhante e que, entretanto, também tinha engravidado. “O ciclo do trauma continua…” disse ela com um olhar triste e resignado. A outra queria muito partilhar que tinha sangue Sami e que o dono da editora dela é um polícia. “Ele lança os nossos discos de noise porque temos uma mensagem anti-polícia forte, hihi… estilo ACAB, tás a ver? acho que ele usa a nossa música como material de masturbação.”
Estas sagas de noise dinamarquês só vieram à tona depois de ter consumido umas birras e cigarros, porque ao início parecia bastante reservada. Já tinha tido contacto com esse tipo de estética BDSM no noise, mas quando ela mostrou algumas capas de álbuns fiquei mesmo impressionado. As habituais gagballs, chicotes de couro preto e mulheres a serem penetradas por dois homens ao mesmo tempo. Conteúdo relativamente gráfico, portanto… agora percebi porque hesitou tanto no início em partilhar o projeto. (Ganhei a confiança dela ao mostrar a minha t-shirt dos Iceage, uma banda de punk dinamarquesa, que tinha vestida por baixo do meu casaco) “Ninguém ainda fez rip digital disto”, disse ela. “Só existe em formato físico — isto é mesmo underground shit a sério, nada daquelas merdas poser do Bandcamp.” Como é que alguém pode não respeitar isto?
“Tu deste mesmo rizz à loira, meu”, disse o Bogdanov mais tarde. Ele já tem 34 anos, mas ainda tenta acompanhar o vocabulário de zoomerspeak — mas ele faz-o sem exagerar, porque isso já seria cringe. Achámos piada à loira, mas não era propriamente atraente. Gostei mais da outra com cabelo castanho, a do trauma religioso. “Ficas tu com a da gagball, está bem?” sugeri, meio oportunista — mas o Anton recusou, o gajo é fodido.
Falando em noise, voltámos a entrar no Spui, desta vez com a nossa nova companhia dinamarquesa, e fomos imediatamente saudados pelas linhas de diálogo ruidosas de Aaron Dilloway. Eu conhecia vagamente algumas das suas cassetes e já tinha desfrutado do seu trabalho aqui e ali, mas não fazia ideia do que me esperava. O homem teve direito a atuar duas vezes no festival, e com toda a razão, pois o set foi nada menos do que magistral. A natureza abstrata deste tipo de “arte partida” pode muitas vezes falhar redondamente; continua a ser um ofício arriscado. Mas, nas mãos de alguém que consegue manter-se ligado à sua voz interior, sem abandonar essa meditação durante o espetáculo, pode resultar nas expressões sónicas mais comoventes. High risk, high reward.
A narrativa consistente que Dilloway conseguiu trazer ao seu set era comparável à leitura de um poema existencial e romântico. Havia uma história contínua, e o Aaron conseguiu levar-nos, com sucesso, a diferentes lugares do seu domínio. É para este tipo de coisas que se visita um festival como este: para ver as experiências sonoras mais brutas e nobres serem bem-sucedidas. Por isso, tiro-lhe o chapéu! É mesmo isto.
Aaron Dilloway, Het Spui (foto de: Wouter Vellekoop)
“…para muitos é uma dinâmica coordenada, um ritual de humilhação curativo, por isso, que se lixe?”
A noite manteve uma nota sombria e continuámos com Sumac & Moor Mother. Ora, não conheço muito bem nenhum dos projetos, mas os Sumac ficaram-me na memória desde a adolescência. Na altura, tive uma fase rápida, mas intensa, de obsessão pelo Aaron Turner (Isis, Old Man Gloom e, recentemente, também Neurosis), em que tinha de explorar todos os cantos dos géneros para gajos da pesada “reformados”.
O primeiro disco deles com o Keiji Haino foi provavelmente o que mais me impressionou. O concerto começou bem; eu e o Anton abanávamos a cabeça ao som dos grooves todos bluesy e sujos, pelos quais o supergrupo é conhecido desde a sua origem. Vieram-me à cabeça imagens de um fragmento do impressionante documentário dos Old Man Gloom (“Here Is a Gift For You”, de 2014) — outro projeto afiliado a Turner (e um supergrupo igualmente lento) - onde a gigantesca Zozobra, uma estátua folclórica de madeira com 15 metros, é incendiada de forma ritualística no meio de Santa Fé, New México. No documentário, as imagens são acompanhadas pelo Aaron e membros de bandas como Cave-In e Converge a darem tudo num palco americano. Na altura, era uma abordagem fresca à fusão de punk e metal, antes de isto se tornar uma mistura óbvia (no tempo em que ainda podias ser bastante odiado se ousasses juntar estes dois mundos).
Infelizmente, fui arrancado desta hipnose de groove nostálgico assim que a Moor Mother abriu a boca. Quem é que deu um palco a esta velha, pá? Estou de repente numa noite de slam poetry de Brooklyn ou quê? Para tornar o pesadelo febril ainda mais insuportável, ela mandou pelo meio um insulto casual a todo o povo neerlandês: “Quem aqui é holandês?”, seguido de um rápido: “I don’t fucking care!” — muito subtil, ò mãe moura. É preciso mesmo conseguir entender as nuances para apreciar esta piada. Depois, ela bradou: “Quem aqui ainda tem esperança?” Tivemos apenas 2 segundos para reagir antes de ela voltar a pregar: “Isso significa que todos os outros não querem saber!” Bem, se calhar queremos??? Eu não tenho reflexos assim tão rápidos, Mãe Moor. Para aumentar ainda mais a ambiguidade do seu discurso, ela disse: “Eu tenho esperança pelo MEU povo. Não pelo VOSSO povo.” Ah, ainda bem que esclareceste isso, mãezinha. Ainda estava a achar as tuas declarações bastante abertas a interpretações e isso gerou alguma confusão. Espero que nessa noite tenhas conseguido lucrar muito com todos os teus fãs holandeses, dado que, afinal, não estavas disposta a partilhar nada do teu verdadeiro eu. Compreendo que queiras defender o teu povo, mas se fosses honesta contigo própria, entenderias que estás simplesmente a usar estas pessoas para o teu próprio ganho narcisista. Portanto, da próxima vez, não o apresentes de forma altruísta e heroica; isso é bastante falso e passé. Por outro lado, muitos daqueles betinhos brancos que viabilizam os teus espetáculos querem precisamente ser usados; para muitos é uma dinâmica coordenada de escravo-e-mestre, um ritual de humilhação curativo, por isso, que se lixe? Podes ficar com esta, vá.
A Mother continuou depois com a sua melhor imitação de Zack de la Rocha, enquanto os rock and rollers grisalhos produziam feedback em sincronia, e eu… eu senti subitamente o impulso de me desculpar ali mesmo por todos aqueles escravos africanos que os meus antepassados possam ter tido, pá! Isso não se faz, pá!!! Mas, piadas à parte, já chegámos uns 10 anos atrasados para estas questões de guerra cultural; vivemos no fim da cauda dessa polémica. O cansaço coletivo em relação a estas merdas já se instalou há muito e, além disso, outros críticos de arte em solo holandês já o fizeram muito melhor antes de mim — refiro-me principalmente aos KIRAC, com a sua crítica afiada à arte visual contemporânea. (Onde é que anda o filme do Houellebecq, meus putos?)
Seguimos para Xiu Xiu. Mais um projeto de culto. Mas sim, o programa está apinhado deste tipo de atos e, de qualquer forma, já tivemos de fazer vários sacrifícios desde que aqui chegámos. Portanto, não foi propriamente fácil ir à caça de novos talentos quando nunca tinhas visto uma banda infame como os Xiu Xiu ao vivo. Embora eu gostasse de ter conferido mais carne fresca. Secretamente, esperava sobretudo a oportunidade de presenciar um dos ataques de fúria do Jamie Stewart ao vivo: https://packaged-media.redd.it/rvboftlgs50e1/pb/m2-res_480p.mp4?m=DASHPlaylist.mpd&c=wh_ben_en&var=sgpssan&v=1&e=1776823200&s=07a79ad44d2840691ad73afa12874d55bf5d2bf (Grande lol).
Foi o nosso segundo concerto de um par “homem branco e mulher asiática”. “Tens mesmo de deixar crescer o cabelo e arranjar uma miúda japonesa para começares uma banda de noise”, disse eu ao Anton. “Sim, boa ideia. Não tenho tido muita sorte com os meus barbeiros recentes, mas agora vou simplesmente deixá-lo crescer, de facto. Não é nada uma má ideia, pá”, respondeu ele com um ar de quem diz blyat a cada duas frases.
Para este espetáculo tínhamos arranjado uns lugares sentados, no topo do Amare, queríamos vivê-lo de uma forma mais patrícia. O Stewart e a Angela estavam juntos numa mesa e pareciam mais fixes do que nunca. Aqueles gajos são mesmo fodidos, sabes? Ainda têm aquele swagger de rock’n’roll que muitos dos seus contemporâneos já perderam há bué. A Angela, ainda por cima, apareceu com uma gravata preta com uma blusa branca — que gaja fixe, pá. Estes tipos estão literalmente a cagar para toda a gente, tipo fuck it, mesmo. Claramente é malta que ainda fode, malta sexo-positiva, sabes? O duo esotérico-romântico decidiu nessa noite fazer uma ode ao filme Eraserhead, conhecido como o filme de culto de estudantes de David Lynch. E é unanimemente visto como um clássico por aqueles eremitas anti-sociais. E com razão, aliás — o próprio Lynch sempre flirtou abertamente com ruído electroacústico de natureza hipnagógica. Também fiquei bastante impressionado com a reinterpretação da Xiu Xiu da célebre banda sonora do Angelo Badalamenti para o Twin Peaks do Lynch. (apesar de, na verdade, não achar o trabalho mais experimental deles assim tão extraordinário).
Resumindo, o concerto foi sem dúvida uma experiência lynchiana. Houve poucos momentos do chamado “harsh noise”; esses elementos foram usados de forma esparsa e calculada. De vez em quando, a Angela introduzia alguma melodia ao piano depois das passagens de musique concrète, pouco antes de o Stewart encher balões e os fazer rebentar num microfone SM-58. Mas nem tudo era assim tão refinado, porque juro-te que a certa altura ouvi sons de gemidos excitados, como se viessem de um parto. Isto parecia quase uma ode ao underground perverso — a verdadeira cena de que falei antes, não confundir com a treta poser convencional que vocês provavelmente ouvem.
Enfim, as imagens no ecrã eram igualmente abrangentes, com ênfase em esoterismo taoista, espuma do oceano, mulheres BDSM excitadas e, talvez o mais interessante, o olhar vazio de um grupo de galinhas. Lembrei-me logo daquela entrevista do Herzog, em que ele descreve o quão perturbador pode ser esse olhar retardado das galinhas. Naquele momento senti isso até aos ossos.
Por fim, o Stewart levantou-se de repente com força da cadeira e partiu 24 garrafas de cerveja num caixote do lixo de papel. Parecia bastante irritado — boa notícia para mim, já que estava à espera disso. Depois ainda pegou num cabo de vassoura e começou a remexer bem todos os cacos e a cerveja. O som amplificado disso era delicioso! Um clímax de violação sonora pura para os nossos tímpanos frágeis — fiquei até com pele de galinha, hehe.
O aplauso que se seguiu foi longo e bem merecido.
Xiu Xiu, Amare (foto de: Jan Rijk)
Já sabia que naquela noite de sábado ainda havia muito para ver no Rewire nocturno, mas infelizmente isso, tal como na noite anterior, não era para mim.
Voltei a encontrar o Anton no domingo seguinte para ver um certo Meetsysteem e a sua banda no Koorenhuis. A nossa segunda aposta do festival. Mas não aguentámos muito tempo — a vibe era até fofinha, mas soava como se o tipo não tivesse aquecido bem as cordas vocais (ou talvez tivesse estado na noite anterior no Paard a fazer clube entre o Bogdanov e os outros curtidores?). A música em si soava um pouco a uma mistura entre Spinvis e Bar Italia. Também tinha ali qualquer coisa de twee-pop, algo matreco. Estávamos outra vez meio de ressaca, por isso só nos apetecia um café e um cigarro ao sol — e foi exatamente isso que fizemos depois de 10 minutos de concerto.
“As temáticas líricas eram surpreendentemente atuais e alternavam entre zoomerspeak algorítmico e uma ansiedade adolescente arcaica.”
Estávamos quase a ir ver Aaron Dilloway pela segunda vez, mas acabámos por arriscar outra vez, desta vez com um grupo chamado 33. A caminho do Spui passámos por símbolos e motivos esotéricos clássicos da cidade, sobretudo a cegonha de Haia que aparece por todo o lado quando andas pela vila antiga. De repente pensei: espera… 33 é o número dos maçons. Isto não pode ser coincidência — temos mesmo de ir ver 33, caralho.
Quando chegámos ao Spui, encontrámos um grupo de britânicos em palco com um som que era uma mistura vaga de tudo e mais alguma coisa — uma espécie de Mr. Bungle mas com Björk como cérebro criativo em vez de Mike Patton. Um homem andrógino de aparência leste-asiática gritava tudo o que havia para gritar, quando não estava a cantar ou a tocar saxofone. Atrás dele estava um tipo bombado que fazia backvocals à la Trent Reznor — parecia alguém que te podia fazer um crowdkill num concerto hardcore, mas ao mesmo tempo também um gestor de vendas prestes a vender-te um aspirador. As temáticas líricas eram surpreendentemente atuais e alternavam entre zoomerspeak algorítmico e uma ansiedade adolescente apocalíptica.
Alguns destaques poéticos foram: “meet me up at the dumpster fire, I lit it up because you let me down. 369… 369… 369…” e, a certa altura, falava da experiência religiosa da beatlemania e de como uma linha de speed no parque ao nascer do sol era maravilhoso e sagrado. Mas os trechos de autotune angelical à la Bladee falhavam redondamente o alvo. Aqueles tipos tinham claramente engolido a pílula da modernidade — e não tinham medo de admitir isso. Perguntámos ao tipo da banca de merch se já tinha estudado as implicações numerológicas do número 33, mas o coitado não fazia ideia e disse apenas que estava ali a ajudar os amigos…
33, Het Spui (foto de: Jan Rijk)
Numa tentativa desesperada de fugir à modernidade, fui ao Paard à procura do The Bug. Um lituano confuso começou a falar connosco — também ele andava à procura do Bugzão, porque havia dois Paards e o staff não fazia ideia de quem era o The Bug, ou o bixo, ou o cacete. Chegados ao Paard 1, a sala certa, o homem começou entusiasmado a falar da sua banda de reggae babilónico-experimental:
“As 12 tribos de Judá estão em Marte, meu. A minha cena é intergaláctica, estás a ver?” “Esse gajo está claramente sob o efeito de merdas lixadas, não está?” perguntei ao Anton com um sorriso, enquanto ele ia buscar a segunda rodada. Mas o Bogdanov achou-o normal, até demasiado banal. Disse a mim próprio que era só uma daquelas vibes típicas do Leste que eu ainda não consigo decifrar, por isso deixei rolar.
Mas antes de irmos mais fundo, The Bug subiu ao palco com a sua mala de vinis e não hesitou em despejar grooves de bass a 110+ decibéis por uma sala cheia de vítimas-voluntárias. Normalmente não uso tampões, já sou meio surdo, mas aqueles pedaços de cera deram mesmo jeito para proteger o meu ouvido das frequências pós-jamaicanas mais pesadas conhecidas pelo homem. Isto foi uma outra forma de modernidade: diferente da do 33. O The Bug não era esperança, nem raiva, nem amor — o The Bug era o som em si. Era o espectro inteiro. E preencheu a maior parte deste espectro, até à justa, com as harmonias dissonantes que eram comprimidas pela distorção do baixo. Nenhuma partícula de ar foi poupada. O público foi submetido. O ramo de dub que o bixo cultivou exige entrega total ao soundsystem. O gajo não perdoa.
Depois entrou Dis Fig — a nossa terceira “parceria homem-branco / mulher-asiática”. Neste festival eu não fazia ideia de que esta combinação poderia ser tão poderosa. Já tinha ouvido falar da Yoko Ono e coisas assim, mas nunca liguei muito a yellow-fever e essas merdas. Mas fica sempre a dúvida: haverá tensão entre estas parcerias? Será que nos bastidores existe uma química que nunca vemos em palco?
A Dis Fig gritava sem parar — uma entrega punk monolítica, algo entre Atari Teenage Riot e, mais recentemente, a voz icónica da Alice de Crystal Castles. A atuação podia ser descrita como uma experiência xamânica — se ainda existem rituais primordiais nas nossas sociedades seculares modernas, este era certamente um deles.
The Bug, Paard (foto de: Camille Blake)
Comemos uma sopa de caranguejo chinesa e bebemos umas cervejas para arrefecer o palato acabado de queimar. Einstürzende Neubauten, o fim da noite, e do festival, esperava-nos. Ou, pelo menos, a encarnação mais recente da banda — uma formação que misturava membros originais com caras jovens. Blixa Bargeld brilhava, literalmente, e dominava cada momento de forma magistral — nenhum respiro foi desperdiçado. Os ritmos proto-industriais eram tocados com uma precisão quase militar e, ao longo do concerto, eram produzidos através de uma lista longa e ambiciosa de instrumentos: desde brocas cavernosas de grandes dimensões, a peças de alumínio descartáveis, tubos de sanita, carrinhos de supermercado e, claro, uma série de grandes placas de aço.
O Bargeld era verdadeiramente carismático e o público ria-se constantemente das suas piadas, mesmo quando a meio do concerto introduziu o tema da música seguinte:
“This one is about the national socialist family architecture program.” Ele não ia resistir, o velho alemão… O público aplaudiu. “I didn’t know there were nazis in the crowd”, murmurou um boomer idoso ao nosso lado, vestido com uma daquelas t-shirts clássicas do logo da banda. “For sure”, disse o Bogdanov com um sorriso. O homem riu-se nervosamente e a sua mulher asiática acabou por sair pouco depois — “não era a cena dela”. Felizmente, a minha companhia era apenas composta por um russo maluco que ainda achava isto tudo divertido.
Os pioneiros do industrial tocaram muito acima das expectativas — e isto não era algo a que estivéssemos habituados em bandas dos anos 80. Voltaram ainda para um encore depois de o público ter feito cerca de cinco minutos de barulheira desesperada. Durante o encore, a banda fez sampling de sons do público nas suas loops — intencional ou não, mas seja como for, genial.
Einstürzende Neubauten, Amare (foto de: Laura van der Spek)
Einstürzende Neubauten, Amare (foto de: Sabine van Nistelrooij)
Cansado, e ligeiramente destruído por todas as substâncias aditivas que tínhamos consumido em excesso ao longo dos três dias, eu e o Anton pegamos num comboio para dar uma volta juntos por um bom velho buraco na província de Guéldria. Para poder escapar deste ruído, afinal.
Foi divertido, o Rewire, fiquei bem Rewired, mas também sabe bem voltar ao silêncio. Longe do ruído das massas de trabalhadores de escritório, dos metros a atravessar blocos de betão, das sinistras lojas turcas de noite e dos restantes frutos modernos da nossa hiper-civilizada Randstad.
Só mais uma última formalidade educada; (sou filho da minha mãe, afinal) quero agradecer aos artistas, organizadores e restantes trabalhadores do Rewire pelo excelente e profissional trabalho. Praticamente tudo correu sem problemas e os espaços eram lindíssimos.
Rewire, talvez te volte a ver no próximo ano? Obrigado!
De hipsters zijn geëvolueerd, geoptimaliseerd, gealgoritmiseerd. Hun collectieve smaak is verfijnd en de sporen van hun ooit zo vertrouwde indie-rockcultuur zijn slechts een van hun vele obsessieve gespreksonderwerpen geworden. Of misschien zijn ze simpelweg ouder geworden? Het kan ze waarschijnlijk ook niet meer zoveel schelen waar de coole kids van tegenwoordig naar luisteren; hun nichetrends zijn allang gekristalliseerd. Ze hebben al genoeg cult classics om een heel leven te vullen.
Bovendien, alle nieuwere interpretaties van de undergroundtradities duiken op het internet op als “deconstructed” varianten van vroegere stijlen. Het Rewire Festival is daarom dé ideale plek om deze avontuurlijke muzikale nieuwsgierigheid te verkennen, voor deze verfijnde maar ambigue aftakking van de muziekluisteraar.
Het was mijn eerste keer en ik ging erheen zonder verwachtingen. Niet om cynisch te zijn, maar ik heb op de pijnlijke manier geleerd om niet al te enthousiast te zijn voor een festival — dat kan namelijk voor behoorlijke teleurstelling zorgen.
Ik trok een coole, maar niet al te schreeuwerige fit aan en vertrok richting Den Haag.
Daar ontmoette ik Anton Bogdanov, een trouwe vriend uit Rusland die ik in het nachtleven van Lissabon heb leren kennen en met wie ik het genoegen had de rest van het festival door te brengen. Hij was speciaal voor deze gelegenheid uit Portugal overgevlogen, waar hij al vijf jaar woont. Hij verheugde zich enorm op deze dagen in een land waar hij nog nooit was geweest. Je kunt wel stellen dat het vierdaagse evenement hoog op zijn lijstje stond. Zijn naam zal ook vaker terugkomen in dit artikel, aangezien hij niet alleen mijn compagnon was, maar ook op meerdere manieren een inspiratiebron.
Je zou denken dat zijn bezoek van ver een eer is voor de organisatoren en artiesten van Rewire, maar deze kosmopolitische uitwisseling is eigenlijk vrij typerend voor deze omgeving. Het zou ze waarschijnlijk weinig hebben geboeid als ze van hem hadden geweten. Het festival zat namelijk vol met internationale avant-gardisten en totebag-dragende ambient-noisefreaks — vooral Europeanen, Amerikanen en hier en daar een Oost-Aziaat. (Deze mix vormt immers ook de grootste doelgroep voor dit soort randfiguurgelegenheden.)
Het is echter een clean-cut soort rand: een nettere en beter belezen variant van de geëmancipeerde counterculturerocker. Dat is eigenlijk wel te verwachten, gezien de poëtische aard van de muzikale esthetiek. Toch is het razend interessant, en zelfs een beetje spannend, om te zien wat voor types op zo’n experimenteel festival afkomen. Zijn het allemaal eenzame kluizenaars, of eerder burgerlijke gekkies? Een dichotomie die ik voor mezelf had bedacht, gewoon om het overzichtelijk te houden. Volgens mij zit ik zelf ergens in het midden van die as.
Bij aankomst op Den Haag Centraal kreeg ik meteen een warme indruk van het Rewire-publiek — al dacht ik ze direct te spotten. Of waren dit gewoon coole stadse mensen? Moeilijk te onderscheiden, zeker omdat ik niet zo vaak in de Randstad kom. Het verschil werd echter duidelijker naarmate ik dichter bij het hoofdpodium, Amare, kwam. Ze waren net wat verzorgder dan de gemiddelde hippe stedeling en leken over het algemeen een vrij nederige en intelligente houding te hebben. Die hipheid was wel noemenswaardig, vooral bij de mensen die eruitzagen alsof ze uitsluitend voor de ambient acts waren gekomen.
Het was duidelijk dat jarenlange blootstelling aan experimentele Silicon Valley-algoritmes hun werk had gedaan op onze mede-gasten. Ik kan me namelijk niet herinneren dat men in de pre-covidtijd bij festivals als Le Guess Who? en Primavera Sound er ook zo gedrapeerd uitzag.
Bogdanov merkte het hoge swaggehalte ook meteen op. “Ik voel me echt een ordinair normaaltje hier,” zei hij — in zijn doodsaaie blauwe spijkerbroek en Patagonia-hikingjas.
De zwoele fashion werd bovendien nog eens versterkt door sterke, jaren-2000-vliegtuigbrochureparfums. De instagramisering van de kunsten was compleet. In april 2026 hadden we hier ongetwijfeld een piek bereikt (voor degenen die dit in 2046 lezen).
Amare in Den Haag (foto door: Laura van der Spek)
We begonnen de vrijdagmiddag met een bescheiden Hollands wietje en een Belgisch Duveltje — geserveerd aan een van de vele festivalbarren. Dit was Bogdanov’s idee van opwarmen; hij had namelijk de avond ervoor in Amsterdam doorgebracht en was enthousiast om zijn plantaardige aankopen met mij te delen. Ik had al een tijdje niet geblowd, dus het jointje bracht mij meteen in een intense, inspiratie-rijke bui.
De eerste act op onze lijst was Tortoise; dit hadden wij unaniem besloten. Maar voordat het optreden begon, hadden wij het plezier om de vroege middag te vullen met een van de vele talks die ook een prominent deel waren van het vroege programma (er was namelijk nog geen muziek te zien op dit tijdstip).
We liepen door de Haagse Chinatown naar een podium genaamd “The Grey Space in the Middle”, een erg hippie naam voor een venue, merkte ik op. Waarop Anton zei: “In Rusland zijn alle plekken grey.”
De talk werd gehouden door Schotse dubstep (de coole variant, niet te verwarren met die Skrillex slop — een genuanceerd, maar belangrijk verschil onder de dub-heads) pionier Steve Goodman, ook wel bekend om zijn stage-naam Kode9 en zijn befaamde platenlabel.
De beste man babbelde aan een stuk door over the third eye, oftewel de innerlijke stem, en zijn verschillende Oriëntaalse manifestaties (de Taoïstische variant werd o.a. als voorbeeld genoemd).
Op een gegeven moment zei hij: “I don’t want to get too convoluted”, maar dit stopte hem niet om het alsnog te doen.
We keken elkaar na vijf minuten aan en besloten de zaal te verlaten. “Ik ben niet slim genoeg voor deze shit,” zei Anton.
Bij mij was het ook niet echt raak. Ik snap wel dat de “innerlijke tradities”, zoals hij ze noemde, een verfrissend blik kunnen geven aan ons westers-profaan en seculier bestaan, maar het was simpelweg niet de juiste plek en moment voor dit soort existentiële praatjes (al hadden we natuurlijk kunnen bedenken dat dit zou gebeuren).
Echter moet ik toegeven dat de verbinding tussen katten en de meditatie van isolatie, die door Kode9 werd gelegd, wel enigszins humoristisch was. Hij beweerde namelijk dat het spinnen van katachtigen tot een diepe innerlijke rust kan zorgen; dit komt door de frequenties die je hypothetische huisdier zou produceren. (-1 punt voor hondenmensen)
Het viel mij en Bogdanov op dat de interviewer niet een “native speaker” was en dat haar mindere beheersing van de lingua franca haar spraak beperkte.
Nou was Steve wél een Anglo, maar het was geen abnormaal fenomeen om groepjes festivalgangers in allerlei verschillende Engelse accenten met elkaar te horen spreken. Aan de ene kant handig natuurlijk, maar het kan soms voor absurde situaties zorgen zodra je deze twee- à drietalige Europeanen hoort praten over de meer introspectieve en intellectuele onderwerpen van het leven.
We zeiden tegen elkaar, in een half-ironische toon: “prima, de Amerikanen mogen de lingua franca hebben, nu we het toch allemaal al spreken, maar we moeten voorzichtig zijn met wat wij ze meer geven! Ze mogen niet alles hebben!” Vervolgens stonden we op en liepen wij naar de eerste van vele Amerikaanse acts die wij op het festival zouden zien: Tortoise.
Ik schrijf dit stukje tekst vanuit een trap in de gangen van de hoofdzaal van Amare, waar op de achtergrond de proggy post-rock legendes een stuk spelen dat lijkt op wat er zou gebeuren als je een Ennio Morricone soundtrack zou afspelen met daar bovenop van die scherpe reggae gitaar upstrokes (ook wel skanks of ska strokes genoemd, voor de kenners).
Ik had vooraf besloten om zoveel mogelijk met pen en papier te schrijven, zodat ik minder tijd op mijn broekzakcomputer hoefde te kloten. Het zou immers organischer zijn om een klein notitieboekje op zak te hebben; zo kunnen de creatieve sapjes op een oerlijkere wijze tevoorschijn komen, vertelde ik mezelf.
Het was de tweede keer dat ik het plezier had om ze live te kunnen zien; de eerste keer was in Porto, maar mijn 17-jarige zelf was toentertijd niet zo gevleid door de jazz-gevoeligheden, een element dat sinds “TNT” een onmisbaar onderdeel van hun sound vormt.
Mijn tienerzelf verlangde op die zomerse avond van 2016 eigenlijk alleen maar naar hun mede-podiumspelers die na hen kwamen, namelijk Drive Like Jehu — een band die deze, nu nostalgische, avond voor mij volledig had gemaakt.
Tien jaar later, en Tortoise was weer eens goed saai; allen waren ze nu wat ouder. Een ding is zeker wat betreft softe-introspectieve jongens die 30 jaar na hun glorie in een cultband spelen: ze worden grijs, of kaal.
Dat gezegd hebbende, hun tweede album “Millions Now Living Will Never Die (1996)” zal altijd een speciaal plekje in mijn hart hebben. De jazzinvloeden waren toen nog niet zo prominent, en in mijn tienerjaren had ik nog nooit zoiets rustgevends gehoord binnen de kaders van de rocktraditie.
“There’s too much war in this world! I know it sounds corny but it should be said! Let’s get corny!” klonk vanaf het podium. Een van hen brak de stilte van de band voordat ze aan hun laatste stuk begonnen.
Vooral de laatste zin van deze uitspraak bleef hangen en werd voor de resterende dagen van het festival nog vaak door mij en Bogdanov geparodieerd.
“Het voelde als een ware woonkamerjam, en wij, het publiek, mochten hier toevallig gewoon bij zijn.”
De avond werd opgevolgd door de tweede relevant-tot-Chicago act, maar niet minder noemenswaardige artiest, namelijk Jim O’Rourke, een multi-disciplinaire man die inmiddels bijna alle uithoeken van de muzikale onderbuik wel heeft verkend. Op deze avond werd hij gepaard met zijn meest recente collaborator Eiko Ishibashi, Japanse elektroakoestische sweetheart die eveneens als Jim een omvangrijke discografie op haar naam heeft staan.
Ik had begrepen dat de Illinois-afkomstige O’Rourke tegenwoordig in Japan woont, dus dat zal er wel mee te maken hebben.
Deze witte-man-aziatische-vrouw-paring bleek, zonder dat wij dat toen wisten, de eerste van vele soortgelijke artistieke paringen die wij dat weekend zouden meemaken.
Over de jaren heen heb ik vooral van Jim’s gitaarwerk mogen genieten; zijn werk “Bad Timing” uit 1997 markeert mijn persoonlijke carrière-hoogtepunt van deze productieve vreemde vogel.
De set die het duo speelde bestond uit Jim die op een volledige, in zichzelf gekeerde manier bliepjes en bloepjes produceerde met behulp van een synthesizer en een paar gewone pedaaltjes. Dit deed hij in een comfortabele houding, uitgerust met een heerlijke wintertrui, een bucket hat en een volle grijze baard.
De Japanse vrouw produceerde met haar fluit wat dissonante geluidjes en zette deze vervolgens om in bijtende elektronische loops.
Het voelde als een ware woonkamerjam, en wij, het publiek, mochten hier toevallig gewoon bij zijn.
Ze leken wel goede vrienden van elkaar. Ik vraag me af of Jim al Japans spreekt? Of zou hij zo’n koppige “expat” zijn die alleen maar Engels wil praten met andere mede-gaijin?
Zou er sprake zijn van romantiek tussen hen twee? Ik kan me voorstellen dat ik niet de enige was die zich die vraag stelde.
Oh, en ik vond ook dat er eigenlijk veel te veel meuk op tafel lag. Wat ga je met al die dingen doen man? De noise was gebroken, maar niet op een coole manier. Ik vond het moeilijk om mijn aandacht erbij te houden.
Ik kwam tot de conclusie dat Rourke een unieke, maar welverdiende legendarische status had verworven, waardoor hij de vrijheid had om te doen wat hij maar wilde. En daar kun je alleen maar respect voor hebben, toch?
We verlieten de zaal en liepen door naar de grote kerk in het centrum van Den Haag. Om deze heilige locatie te bereiken moesten we door hordes vrijdagavondstappers lopen: randstedelingen die zich vol liepen te stouwen met pils en inmiddels veel te dure sigaretten, pratend over hun bewogen leventjes en hoogtepunten van de week.
Het kan soms makkelijk zijn om volledig vervreemd te raken van het gemiddelde urbane wezen, zeker als je je alleen omringd met gare kunsttypes die alleen maar naar de meest obscure bliepjes luisteren in plaats van de yacht-DJs als Martin Garrix.
Er valt natuurlijk veel te zeggen over alle kunstvormen die daar tussenin vallen, maar het contrast van deze twee extremen was goed te voelen toen ik en Anton vanuit de Haagse clubterrassen door de houten deuren van de kerk inliepen, waar Drew McDowall (ex-Coil & Psychic TV) de publieke deep-house ruis van de straat verving met, wat voelde als, golven aan eindeloze geluids-spreuken. Dit was onze evangelie. Dit is waar wij horen te zijn.
Een van de betere hedendaagse tradities binnen de drone/ambient wereld blijft toch wel hun recent verworven acceptatie binnen het kerkconcertcircuit, en het is heerlijk dat Rewire hier ook van kan profiteren. De visuals van Pedro Maia waren overigens van pure transcendente aard en gingen aldus perfect gepaard met McDowall’s sonische massage. Dit is kunst gemaakt voor, en door, obsessieve romantische wezens.
Drew Mcdowall in de Grote Kerk (foto door: Charlotte van de Gaag)
De afsluiter van de avond, waar iedereen zich enorm op verheugd had, was natuurlijk Oneohtrix Point Never, Daniel Lopatin, de eindbaas der blieps en bloeps. Volgens mij geen introductie meer nodig — na een reeks veelgeliefde albums zoals: R Plus Seven, Replica, en, wie herinnert zich nog zijn vaporwave-pionierend alias “Chuck Person”?
Ook heeft hij veel succes mogen proeven met zijn soundtracks voor de, even-hippe, Safdie-broederfilms. Ik hou van OPN, echt waar, maar ik kon er tot mijn grootste spijt niet bij zijn.
Ik verbleef die avond bij vrienden in Rotterdam, de andere Randstadstad, en kennelijk was er geen geschikte OV-aansluiting om zowel OPN als mijn bed te kunnen zien op dezelfde avond (het risico dat je loopt als NS-slaaf).
Ik nam een bitter afscheid van Bogdanov nadat hij vertelde dat Lopatin ook Russisch is. Anton had mij op dat moment beloofd de dag daarna te zeggen dat het concert ruk zou zijn geweest, gewoon echt slecht. Op die manier zou ik de pijn van de FOMO hopelijk wat beter kunnen verdragen.
Hordes aan hipsters vulden de Amare terwijl ik mijn tas uit de kluis haalde en, al naar de grond kijkend, met een verslagen blik naar de uitgang liep…
“Ik herinner me dat mijn moeder me, voor mijn vertrek naar het festival, had gezegd dat ik niet te hard moest zijn in mijn kritiek voor dit stuk…”
Na goed te hebben uitgebrakt trof ik Bogdanov de volgende dag weer rond een gezond uur of 15:00. Ditmaal hadden we de talks volledig geskipt en besloten we maar een van de kunstinstallaties te checken. Anton is een relatief stille, introverte Rus, maar wanneer het om feesten gaat weet hij op 34-jarige leeftijd nog altijd tot de vroege ochtenduren door te gaan, en voor Rewire maakte hij geen uitzondering. Hij vertelde dat het festivalse-clubben wel degelijk geslaagd was, ook de DJ-set van Kode9, de kattenman met het derde oog.
Maar nog belangrijker vond hij: “Ze serveren bier bij elk podium hier, man. Zelfs in de kerk was er focking bier, gast.”
Bogdanov met een blikkie pils in een Haagse kerk
We kwamen aan bij een plek genaamd “Page Not Found”. Buiten festivalgelegenheden leek dit op een van die pseudo-activistische urbane boekwinkeltjes van een soort dat in elke Europese stad onderling uitwisselbaar zou kunnen zijn, waar je poëtische koffietafelzines (gelimiteerd tot 150 stuks) kan halen voor dezelfde prijs als de koffie die je erbij koopt.
Ik vroeg aan de lieve barista-meid waar ik “The Other Family” van Brandon LaBelle kon vinden; mijn blote oog had het kunstwerk waar ik voor kwam namelijk nog niet gespot.
Ze verwees me naar buiten de boekenshop, naar de stoep. Ik reageerde met een: “ohhhhh, natuurlijk!” — maar ik was totaal niet voorbereid op het gedrocht dat ik op het punt stond te aanschouwen.
Ik had een foto van het werk naar een vriend gestuurd en hij zwoer dat een dakloze schizofreen hier zijn magnum opus had neergezet. Ik herinner me dat mijn moeder me, voor mijn vertrek naar het festival, had gezegd dat ik niet te hard moest zijn in mijn kritiek voor dit stuk en dat ik niet al te cynisch moest zijn tijdens mijn bezoek (ik doe echt mijn best, ma!).
Dus ik wil de kunstenaar in ieder geval bedanken voor de moeite die hij in dit werk heeft gestopt. In welk geval dan ook, hij is gewoon lekker bezig geweest met zijn kunst, en dat is inherent een nobel gebaar.
De kunstenaar mag mijn moeder bedanken voor de besmettelijke #staypositive vibes die ze altijd weet te verspreiden, ook wanneer ze afwezig is. Ze is daar, oprecht, echt goed in.
Maar ff serieus, wat de fuck is dit gast?
“The Other Family” van Brandon LaBelle
We besloten een nieuwe, onbekende act een kans te geven. Onze eerste “gamble” van de fest: een bandje genaamd Apparitions.
Vooraf wisten we enkel dat het iets met drone en iets met metal zou te maken hebben. Daarmee heb je ons al overgehaald; we zijn namelijk beiden ontzettende Sunn O))) genieters, maar wie ook niet hé?
“Heb je al die nieuwe docu gezien van Earth? Carlson is echt een heerlijke man. Echt een pure gast.”
Earth, misschien wel de eersten die volledig voor deze soortgelijke sound gingen, samen met de Melvins op hun cult drone mania-plaat “Lysol”.
We hoopten met deze gok wat nieuw talent te vinden binnen de traditie van extreem slome heavy metal.
Het Amerikaanse trio begon te spelen en het was ons meteen duidelijk dat het hier ging om een omhelzing van de duistere kunsten. Een dappere meditatie vindt plaats tussen artiest en publiek. Maar er ontbrak toch wel wat.
Wat mij betreft hadden ze het publiek wel wat meer mogen onderdrukken met hun zwarte kunde.
Ik had gewild dat het geluid zwaarder aanvoelde dan het gevoel dat ik vijf minuten ervoor kreeg toen ik nog tussen de gigantische, betonnen Haagse gebouwen liep.
Na de show bleven we even in Portugees praten met Igor Imbu, verantwoordelijk voor de elektronica-ruis op het podium, een intelligente Braziliaan die tegenwoordig (ook al) in Chicago verblijft (schijnbaar een soort Mekka voor experimentele muzikanten).
We waren van mening dat zijn stukjes de beste waren van de set, maar ik durfde niet toe te geven dat de, vaak net iets te stijve, drums van zijn collega soms wat tegenvielen. Hij was iets te terughoudend; de drummer voelde ‘hem’ niet.
Apparitions in het Spui (foto door: Sabine van Nistelrooij)
We zaten inmiddels alweer aan de duivelse Duveltjes op een van de vele festivalhorecagelegenheden, en daar spraken we Olivier — een medebezoeker die in een tent sliep tijdens zijn 3-daagse kruistocht.
“Ja man… gewoon in een tent man… check deze foto, haha. Gewoon in een park ofzo… tas in een kuil gedonderd, diep in de grond. Ja, ik had geen geld voor een hotel man, allee, weet je hoe duur dat is?”
Hij was een Vlam die er maar liefst 3x over had gedaan om toegelaten te worden op de kunstacademie in Ghent. Je moet wel echt van kunst houden dan, dacht ik.
We feliciteerden hem voor zijn grote mijlpaal, maar hij zat al in zijn derde jaar.
“Hebben jullie weed420 gezien, bro? Die shit was zo fucking dope man…” zei Olivier.
“Nee man, helaas. Maar we hebben wel een wietje voor je, hier,” antwoordde ik.
“Nooo man, ik ga niet blowen en drinken in m’n eentje, dat is raar.”
We waren een beetje verward en gingen met hem in discussie hierover. Waarom zou je niet in solitude mogen genieten van een borreltje of een stickie? En hoezo is dat raarder dan bijvoorbeeld in een tent slapen midden in een metropolitisch park, als een zwerrie?
We wonnen hem uiteindelijk over en trakteerden op een pilsje. Dit dronken we op een harmonieuze wijze op met twee andere vreemdelingen — een stel hippe dames uit Denemarken die net zo nekdiep in de kunsten zaten.
Ze kwamen aan onze tafel zitten, hangen.
We voerden een lang gesprek over een van hun evangelische religieuze jeugdtrauma’s. Toen vertelde ik dat mijn zus recent had besloten zich te bekeren tot een soortgelijke protestantse kerk en daarbij sinds kort ook zwanger is.
“De cyclus van trauma…” zei ze met een droevige, hopeloze blik.
De andere meid wilde toen plotseling heel graag delen dat ze van gedeeltelijk Sami-bloed was en dat haar labeleigenaar een politieagent is. Ik vond de timing van deze mededeling wat bijzonder, gezien we het net nog over gevoelige kwesties hadden, maar vooruit dacht ik: ik ga de excentriciteit aan; als het eruit moet dan moet dat maar.
“Hij brengt onze noise platen uit omdat wij een sterk anti-politie boodschap hebben, hihi… ik denk dat ie onze muziek gebruikt als aftrekmateriaal.”
Deze Deense noise-sagas deelde ze pas na wat biertjes en peukjes met ons te hebben geconsumeerd, want aan het begin leek ze nog relatief bescheiden.
Ik heb in het verleden al wat BDSM noise geconsumeerd en ik was bekend met het fenomeen, maar toen ze een paar van de betreffende albumkaften liet zien was ik toch wel onder de indruk.
De gebruikelijke gagballs, zwarte leren wipjes en vrouwen die door niet één, maar liefst twee piemels tegelijkertijd werden gepenetreerd.
Relatief grafische inhoud dus… nu snap ik ook waarom ze aan het begin nog zo aarzelde om haar obscure noiseproject met ons te delen. (Ik won haar vertrouwen over door mijn Iceage-shirt dat ik aan had te laten zien, een iconische punkband van Deense bodem.)
“Niemand heeft het nog digitaal geript,” zei ze.
“Het is enkel verkrijgbaar in fysieke vorm — dit is die echte underground shit, niet die poseur Bandcamp shit,” dikte ze nog verder aan.
Hoe kan je hier in hemelsnaam niets minder dan respect voor hebben??
“Je had die blondie echt gerizz’ed man,” zei Bogdanov later. Hij mag wel wat ouder zijn, maar hij doet nog zijn best om zijn zoomer-vocabulaire bij te houden; dit doet hij zonder hiermee te overdrijven — te veel zoomerspeak zou namelijk cringe zijn.
We waren wel geamuseerd door de blonde, maar aantrekkelijk was ze niet. Ik vond die religie-trauma-meid met het bruine haar een stuk leuker.
“Jij mag die gagball chick hebben, ok?” stelde ik voor met een opportunistische blik — maar Anton liet, beleefd maar duidelijk, weten dat hij het hier niet mee eens was.
Over noise gesproken, we liepen terug het Spui in, deze keer met ons nieuw gezelschap uit Denemarken, en werden meteen begroet door de noise-dialooglijnen van Aaron Dilloway. Ik was vaag bekend met een paar van zijn tapes en ik had hier en daar al van zijn werk genoten, maar ik had geen idee wat er mij te wachten stond. De beste man mocht zelfs tweemaal op het festival optreden, en volkomen terecht, want de set was niks minder dan meesterlijk.
De abstracte aard van dit soort gebroken kunst kan vaak de plank enorm misslaan; het blijft een risicovol vak. Maar in de handen van iemand die verbonden kan blijven met zijn innerlijke stem, zonder deze meditatie gedurende een set los te laten, kan dit voor de meest ontroerende sonische uitdrukkingen zorgen. High risk, high reward.
Het consistente narratief dat Dilloway op zijn set wist te brengen was te vergelijken met het lezen van een existentieel, romantisch gedicht. Er was sprake van een doorlopend verhaal en Aaron wist ons, de toeschouwers, telkens succesvol naar verschillende plekken te brengen van zijn domein.
Voor dit soort dingen bezoek je zo’n festival als deze: om de meest botte en nobele experimenten met geluid te zien slagen. Dus petje af! Hier doe je het voor.
Aaron Dilloway in het Spui (foto door: Wouter Vellekoop)
“…het is voor velen een gecoördineerde dynamiek, een helend vernederingsritueel, dus fuck it dan maar?”
De avond hield een duistere noot aan en we gingen verder met Sumac & Moor Mother. Nou ken ik beide acts niet zo heel goed, maar Sumac is me van mijn tienerjaren nog bijgebleven.
Ik had toen een vlugge, maar intensieve Aaron Turner-geobsedeerde fase (Isis, Old Man Gloom en recent ook Neurosis), waarin ik alle uithoeken van de ‘gereformeerde’ heavy genres moest checken.
Hun eerste plaat met Keiji Haino heeft waarschijnlijk de meeste indruk op mij gemaakt. Het concert begon goed; Anton en ik schudden onze koppen op en neer op de smaakvolle, sludgy, bluesy grooves waar de supergroep sinds origine al om bekend staat.
Beelden uit een fragment van de indrukwekkende Old Man Gloom-documentaire kwamen in mij op (“Here Is a Gift For You” uit 2014), een ander Turner-geaffilieerd project (en net zo slome supergroup), waarbij de gigantische Zozobra-marionette, een houten folklore-standbeeld van 15 meter, op een ritualistische wijze in de fik wordt gestoken midden in Santa Fe, New Mexico.
De beelden worden in de docu gepaard met Aaron die met leden van o.a. Cave-In en Converge op een Amerikaans podium heerlijk aan het raggen zijn. Toentertijd nog een frisse take op het fuseren van punk en metal, voordat dit een vanzelfsprekende mix zou worden (in de tijd dat je nog behoorlijk gehaat kon worden als je deze twee werelden durfde samen te voegen).
Helaas werd ik uit deze nostalgische groove-hypnose gebracht zodra Moor Mother haar bek open deed.
Wie heeft deze teef een podium gegeven? Zit ik ineens in een Brooklynse slam poetry night ofzo?
Om de koortsdroom nog ondraaglijker te maken gooide ze er tussendoor nog even een casual dis naar het gehele Nederlandse volk: “Who here is Dutch?”, gevolgd door een vlugge: “I don’t fucking care!” — heel subtiel, Moor Mother.
Je moet echt de nuances hiervan kunnen begrijpen om deze grap te kunnen waarderen.
Vervolgens riep ze nog: “Who here still has hope?”
We kregen maar slechts 2 seconden de tijd om te reageren voordat ze weer preachte: “That means all of you others don’t care!”
Nou, misschien wel??? Ik heb niet zo’n snel reactievermogen, Mother Moor.
Om de ambiguïteit van haar betoog nog verder te bevorderen zei ze: “I have hope for MY people. Not YOUR people.”
Oh, het is goed dat je dat ff verheldert, Mother Moor.
Ik vond je uitspraken nog vrij multi-interpretabel en dit zorgde nogal voor verwarring.
Achteraf hoop ik dat je die avond nog veel hebt kunnen verdienen aan al je Hollandse fans, gezien je toch niet bereid was om iets vanuit je ware zelf te delen. Ik begrijp dat je voor je volk wilt opkomen, maar als je eerlijk tegen jezelf zou zijn, dan zou je begrijpen dat je deze mensen simpelweg aan het gebruiken bent voor je eigen, narcistische winst.
Dus breng het de volgende keer niet zo altruïstisch en heldhaftig; dat is namelijk nogal disingenuous en passé.
Aan de andere kant: veel van die witte stijverts die je shows mogelijk maken willen juist gebruikt worden. Het is voor velen een gecoördineerde slaaf-en-meester-dynamiek, een helend vernederingsritueel, dus fuck it dan maar? Je mag deze hebben, vooruit.
Moor Mother ging vervolgens weer door met haar beste Zach de la Rocha-imitatie terwijl de grijze rock- en rollers in synchronise feedback produceerden, en ik… ik kreeg plotseling de drang om me ter plekke te verontschuldigen voor al die Afrikaanse slaven die mijn voorouders wel niet hebben gehad, joh! Dat kan echt niet!!!
Maar alle grappen terzijde, we zijn eigenlijk al 10 jaar te laat voor dergelijke cultuuroorlogse kwesties. We leven aan het uiteinde van het staartje van dergelijke polemiek. De collectieve, volksgeestige vermoeidheid omtrent zulke shit is allang ingeslagen, en bovendien hebben andere kunstcritici van Hollandse bodem het voor mijn tijd al veel beter gedaan. Ik refereer voornamelijk naar KIRAC — met hun scherpe kritiek op de hedendaagse beeldende kunst (waar blijft die Houellebecq-film, boys?)
We gingen door naar Xiu Xiu. De zoveelste classic act. Maar ja, het programma zit bomvol van dit soort cult acts en we hebben sowieso al meerdere opofferingen moeten maken sinds we hier zijn.
Dus het was niet bepaald makkelijk om op jacht te gaan naar fris talent wanneer je een beruchte band als Xiu Xiu nog nooit live hebt gezien. Al had ik graag meer nieuw vlees willen checken.
Ik hoopte stiekem vooral op de kans om een van Jamie Stewart’s tantrums live mee te kunnen maken.
Het was ons tweede optreden van een witte-man-en-aziatische-vrouw-paring.
“Je moet echt je haar uitgroeien en een Japanse meid vinden met wie je een noise band start,” zei ik tegen Anton.
“Ja goed idee, ik heb echter niet zoveel geluk gehad met mijn recentere kappers, maar ik zal het nu gewoon laten groeien inderdaad. Dat is helemaal geen verkeerd idee, man,” antwoordde hij met een lichte, half-ironische grijns.
Voor de Xiu’s hadden we zitplaatsen genomen boven in de Amare; we wilden deze op een patricische wijze ervaren. Stewart en Angela zaten samen aan een tafel en zagen er cooler uit dan ooit. Die gasten zijn gewoon echt heel stoer, weet je wel? Ze hebben nog die rock-’n-roll swagger die velen van hun leeftijdsgenoten allang kwijt zijn.
Angela had zelfs zo’n zwarte stropdas over haar witte bloes gedaan; wat een vette chick is dat toch. Ze geven sowieso echt geen ene fuck om niemand. Deze mensen neuken nog, ze zijn sowieso sex-positief.
Het esoterisch-romantische duo besloot die avond een ode aan de film Eraserhead te doen, bekend als de avant-garde studentenfilm van David Lynch en onder antisociale kluizenaars een unanieme classic. Dit is volkomen terecht trouwens; bovendien flirtte Lynch zelf ook gewoon openlijk met elektroakoestische ruis, van de hypnagogische variant.
Ik was ook erg onder de indruk van Xiu Xiu’s herinterpretatie van de befaamde Angelo Badalamenti soundtrack van Lynch z’n Twin Peaks (terwijl ik eigenlijk hun meer experimentele werk niet zo heel denderend vind).
Kort samengevat: het concert was zeker een Lynchiaanse ervaring. Er waren weinig wat men noemde “harsh noise”-momenten; deze elementen werden spaarzaam en gecalculeerd ingezet.
Af en toe gooide Angela na de musique concrète-passages wat melodie erin met haar piano, kort voordat Stewart ballonnen op een SM-58 microfoon uit liet blazen.
Maar zo verfijnd waren ze niet altijd, want ik kan je zweren dat ik op een gegeven moment opgewonde kreungeluiden hoorde die tijdens een bevalling werden losgelaten.
Dit voelde een beetje als een ode aan de perverse underground, de echte shit waar ik het eerder al over had, niet te verwarren met die conventionele poseur shit waar jullie waarschijnlijk naar luisteren.
Enfim, de beelden op het scherm waren net zo allesomvattend, met een nadruk op taoïstische esoterie, het schuim van de oceaan, geile BDSM-vrouwtjes en zelfs, misschien wel het meest interessant, de lege blik van een groepje kippen.
Ik moest denken aan dat interview van Herzog, waarin hij beschrijft hoe eng die achterlijke blik van kippen wel niet kan zijn. Op dat moment voelde ik dat sentiment tot op mijn botten.
Tenslotte stond Stewart met een flinke ruk van zijn stoel op en smeet hij vervolgens 24 flesjes pils kapot in een papieren kliko-container. Hij leek behoorlijk boos — goed nieuws voor mij, ik had me hier immers op verheugd.
Toen wilde hij ook nog ff met een bezemsteel al die scherven en pils goed roeren; het versterkte geluid dat hieruit kwam was om van te smikkelen! Pure sonische verkrachtingsclimax voor je broze oorschelp; ik kreeg er zelfs kippenvel van! Het applaus dat volgde was lang en welverdiend.
Xiu Xiu in Amare (foto door: Jan Rijk)
Ik weet dat er die zaterdagavond nog veel te beleven was in het nocturnale Rewire, echter was dit helaas, net als de avond ervoor, niet voor mij bestemd.
Ik ontmoette Anton op de volgende zondag weer om een zekere “Meetsysteem” en zijn band in het Koorenhuis te zien. Onze tweede gok van de fest. We hielden het echter niet lang vol; de vibes waren wel cutesy, maar het klonk alsof die guy zijn vocale banden niet goed had opgewarmd (of wellicht de nacht ervoor in het Paard lekker lopen clubben tot laat?).
De muziek zelf klonk een beetje als een kruising tussen Spinvis en Bar Italia. Het was ook een beetje twee-pop achtig.
We waren weer eens brakjes, dus we hadden vooral zin in een bakkie koffie met een sjekkie in de zon, en dat deden we maar na 10 minuutjes concert van het systeem.
“De lyrische thema’s waren opvallend actueel en wisselden tussen hippe algoritmische zoomerspeak en archaïsche tienerangst.”
We waren bijna op het punt om Aaron Dilloway voor de tweede keer te checken, maar besloten toch weer een gokje te wagen met 33.
Onderweg naar het Spui liepen we langs een paar klassieke esoterische symbolen en motieven, met name de Haagse ooievaar die overal boven je opdoemt als je in de stad loopt. Ik bedacht me ineens: verrekt… 33 is hét vrijmetselaarsgetal. Dit kan geen toeval zijn; nu moeten we wel naar 33!
Eenmaal aangekomen bij het Spui troffen we een groep Britten op het podium waarvan de sound een vage melange van alles en nog wat was, een soort van Mr Bungle maar dan met Björk als mastermind in plaats van Mike Patton.
Een androgyne man van Oost-Aziatisch complex schreeuwde de hele boel bij elkaar als hij niet aan het zingen of saxofoon aan het spelen was.
Achter hem stond een flinke knul die Trent Reznor-achtige backvocals eruit kreisde — hij zag eruit alsof hij je op een hardcore show ter plekke zou kunnen crowdkillen, en tegelijkertijd leek hij op een salesmanager die op het punt stond om je een stofzuiger te verkopen.
“De lyrische thema’s waren opvallend actueel en wisselden tussen hippe algoritmische zoomerspeak en archaïsche tienerangstverdoemenis.”
Een paar van de poëtische highlights waren: “meet me up at the dumpster fire, I lit it up because you let me down. 369… 369… 369…” en op een gegeven moment had hij het over de religieuze ervaring van Beatlemania en hoe lekker speed wel niet is in het park bij een zonsopkomst.
Maar de engelachtige autotune-zangstukjes à la Bladee sloegen de plank behoorlijk mis.
Deze gasten hadden duidelijk de moderniteitspil ingeslikt en schuwden hier niet van af.
We vroegen nog aan de gast aan de merchtafel of hij de numerologische implicaties van het getal 33 al had bestudeerd, maar hij wist op dat moment toevallig van niks en beweerde dat hij slechts z’n vrienden aan het helpen was…
33, Het Spui (foto door: Jan Rijk)
In een verwoede poging om de moderniteit te ontvluchten ging ik naar Paard, op zoek naar de Bug.
Een verwarde Litouwse man ging met ons aan de praat; hij was ook op zoek naar de Bug. Er waren namelijk twee Paarden en het personeel van de plek had nog nooit van de Bug gehoord.
Aangekomen in Paard 1, uiteindelijk de juiste zaal, begon de man enthousiast over zijn Babylonisch-experimentele reggae band te vertellen.
“De 12 stammen van Juda zitten op Mars, man. Mijn shit is intergalactisch, snap je?” legde hij aan mij uit.
“Die man zit aan de drugs, of niet?” vroeg ik aan Anton met een brutale glimlach toen hij het tweede rondje ging halen, maar Bogdanov vond hem normaal en burgerlijk overkomen.
Ik vertelde mezelf dat het wel gewoon zo’n typerende Oostblok-vibe is die ik nog niet zo goed kan peilen, dus ik ging er maar gewoon lekker in mee.
Echter, voordat we de diepte in konden gaan, stapte The Bug met zijn vinyl-tas op het podium en aarzelde hij geen moment om zijn bassgrooves op 110+ decibel door een gevulde kamer met zijn vrijwillige slachtoffers te blazen.
Ik ben normaal niet een guy om oordoppen te gebruiken, gezien ik toch al een kwartdoof ben, maar die oorwas-sponzen kwamen op sommige momenten van het concert toch goed van pas om mijn kraakbeen te redden van de zwaarste dubfrequenties aan de mens bekend.
Dit was een andere soort omhelzing van moderniteit dan het vorige concert van 33; The Bug was namelijk niet hoopvol, boos of verliefd — The Bug was gewoon. Hij was het geluid. Hij was het gehele spectrum. En het merendeel van het spectrum vulde hij tot op het nippertje met de scheve harmonieën die uit de basdistortion geperst werden. Geen enkel partikel lucht werd bespaard.
Het publiek werd onderworpen; deze aftakking van post-Jamaicaanse stijl die hij heeft gecultiveerd vereiste een totale overgave aan het soundsystem.
Na een tijdje stapte Dis Fig op het podium, onze derde witte-man-aziatische-vrouw-paring. Voor dit festival had ik werkelijk geen idee dat deze paring zo machtig kon zijn.
Ik had natuurlijk al wel gehoord over Yoko Ono enzo, maar ik was er nooit echt zo mee bezig geweest.
Toch vraag je je telkens af of er spanning is tussen de paringen; zouden ze bijvoorbeeld backstage andere soorten chemie delen die wij op het podium niet krijgen te zien?
Dis Fig schreeuwde aan een stuk door, een vrij monolithische punk delivery, vergelijkbaar met wat ik gewend was van bands als Atari Teenage Riot, of recenter nog de iconische vocals van Alice in Crystal Castles.
De set was te omschrijven als een sjamanistische ervaring. Als er in onze moderne seculiere samenlevingen nog primordiale rituelen bestaan, dan was dit er wel zeker een.
The Bug in het Paard (foto door: Camille Blake)
We aten wat Chinese krabsoep en dronken wat pils om ons versgebrande gehemelte af te koelen. Einstürzende Neubauten, de afsluiter, stonden ons namelijk op te wachten.
Of althans, de meest recente incarnatie van de band, een line-up die bestond uit een mengsel van originele leden en wat jongere gezichten.
Blixa Bargeld glom letterlijk en bracht elk moment op een meesterlijke wijze — geen enkele ademhaling ging verspild.
De oer-industriële ritmes werden met een net zo militante precisie bespeeld en werden gedurende de gig door een lange, ambitieuze lijst aan instrumenten geproduceerd: van grote spelonkachtige boren tot wegwerp aluminium stokkies, wc-potbuizen, winkelkarren en, niet te vergeten, een reeks aan grote stalen platen.
Bargeld was echt charmerend en het publiek bleef maar om zijn grappen lachen, zelfs toen hij halverwege het concert het thema van het nummer dat daarna volgde introduceerde:
“This one is about the national socialist family architecture program.”
Hij kon het gewoon niet laten hé, die ouwe mof.
Het publiek juichte hem aan.
“I didn’t know there was nazis in the crowd,” mompelde een oude boomer die naast ons stond in een van die klassieke T-shirts met de band’s logo erop.
“For sure,” zei Bogdanov met een glimlach.
De man lachte nerveus en zijn Aziatische vrouw verliet kort daarna de zaal; het was “niet haar ding”.
Gelukkig bestond mijn gezelschap alleen maar uit een gekke Rus die hier alleen maar van opwekte.
De industriële pioniers speelden echt boven verwachtingen, en dit waren wij niet gewend van 80s-acts. Ze kwamen zelfs terug voor een encore nadat het publiek voor een goeie 5 minuten lang luidruchtig en asociaal deed.
Tijdens de encore samplede de band geluiden uit het publiek in hun loops — per ongeluk of niet, hoe geniaal is dat?
Einstürzende Neubauten in Amare (foto door: Laura van der Spek)
Einstürzende Neubauten in Amare (foto door: Sabine van Nistelrooij)
Vermoeiend en lichtelijk gaar van al die verslavende substanties die we gedurende de 3 dagen in overmate geconsumeerd hadden, trokken ik en Anton terug naar mijn goeie oude gehucht in Gelderland.
Het was leuk, Rewire, maar het is ook weer fijn om thuis te zijn. Ver weg van de ruis van de massa’s kantoorwerkers, metro’s die door betonnen woonblokken rijden, lugubere Turkse nachtwinkels en overige moderne vruchten van onze hyper-beschaafde Randstad.
Nog even een laatste beleefde formaliteit (ik ben immers de zoon van mijn moeder): ik wil de artiesten, organisatoren en overige werknemers van Rewire bedanken voor het verrichten van uitstekend en professioneel werk.
Vrijwel alles verliep soepel en de locaties waren prachtig.
Rewire, ik zie je volgend jaar wellicht weer? Bedankt!